Algemeen

Het koninkrijk Marokko is gelegen in het Noordwesten van het Afrikaanse continent en wordt begrensd door Algerije en de Westelijke Sahara. Verder grenzen zowel de Noord-Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee aan Marokko. Het grondgebied omvat 446.550 km² en telt meer dan 35 miljoen inwoners. Naar inwoneraantal is Marokko het elfde grootste land van Afrika, meteen na Oeganda. Zo’n 3,5 miljoen mensen wonen in in het economisch centrum Casablanca. Andere belangrijke Marokkaanse steden zijn de hoofdstad Rabat, Fez en Tangier.

Marokko

Oppervlakte

446 550 km²

Populatie

35 miljoen

BBP

110miljard USD

Taal

Arabisch Berbers en Frans

Munteenheid

Marokkaanse Dirham (1 EUR = 10.6990 MAD)

Politiek

Marokko is een constitutionele monarchie onder leiding van koning Mohammed VI. De koning beschikt over verregaande uitvoerende en wetgevende bevoegdheden. Momenteel kan het politiek systeem beschreven worden als een geliberaliseerde autocratie. Er bestaan talrijke partijen die onder toezicht van de koning vallen. Echter hebben de volksvertegenwoordigers wel controle over het beleid van de regering. De koning wordt dan ook door de grondwet aanzien als de ultieme vertegenwoordiger van het land. 

Op deze beperkingen na is de politieke situatie in het land redelijk stabiel. Dit komt mede door het feit dat de koning populair is bij de meerderheid van de bevolking. Door de dreiging van islamitisch extremisme is de binnenlandse veiligheid een prioriteit bij de regering. De regering stelt alles in het werk dit te verhinderen om negatieve gevolgen voor het toerisme te vermijden.

Economie

De Marokkaanse economie is de vijfde grootste economie van Afrika. Sinds de troonsbestijging van koning Mohammed VI in 1999, werd de Marokkaanse economie door verschillende hervormingen gekenmerkt door een vaste groei, lage inflatie en gradueel dalende werkloosheid. Enkel slechte oogsten en Europese moeilijkheden zorgden voor een lagere groei. Belangrijke investeringen en een anticyclisch beleid na de crisis in 2008 maken dat Marokko er vandaag sterker voorstaat dan tevoren. Belangrijke sectoren zijn onder meer landbouw, toerisme, textiel en de automobielsector.

De afgelopen jaren is de economie op een vrij constante basis blijven groeien. Sinds 2000 is het bbp per persoon toegenomen met 70%. Het IMF verwacht dat het Marokkaanse bbp de komende jaren constant zal blijven groeien en dit met een percentage van telkens rond de 4% per jaar. Door de aanhoudende  groei is ook een grotere middenklasse ontstaan.

Een aantal belangrijke ontwikkelingen worden verwacht de komende jaren de economische groei te ondersteunen. Een snel verbeterend bedrijfsklimaat en infrastructurele basis, de geleidelijke liberalisering van de lokale munteenheid en verhoogde investeringen in exportgerichte industrieën zijn allemaal bedoeld om de levensstandaard te verhogen en de opkomst van een grote nationale middenklasse te stimuleren.

Buitenlands Beleid en Handelsrelaties

Marokko tracht zijn open economie te stimuleren door internationale relaties aan te gaan.  Doorheen de jaren zijn er verscheidene handelsakkoorden opgesteld met diverse landen. In de jaren 90’, werden onder het bewind van Mohammed VI verscheidene bilaterale en multilaterale handelsovereenkomsten gesloten. Zo sloot Marokko in 1996, een vrijhandelsakkoord met de Europese Unie, hun belangrijkste handelspartner. In 2017 was 60% van de Marokkaanse handel met de EU en 57% van de Marokkaanse import kwam uit de EU. 

In 1998 werd Marokko lid van de Grote Arabische Vrijhandelszone. Deze bestaat tot op heden uit 18 landen en omvat verschillende afspraken omtrent de onderlinge douanetarieven.

De Agadir Overeenkomst uit 2001 is een vrijhandelsovereenkomst tussen Marokko, Egypte, Jordanië en Tunesië en werd actief in 2006. Naast de onderliggende vrijhandelszone, beschrijft het pact ook het streven naar industriële en economische complementariteit tussen de deelnemende landen en een toenemende export naar de EU. 

In 2018, ontstond de Continentaal Afrikaanse Vrijhandelszone (AfCFTA). Dit pact, dat werd ondertekend door meer dan 40 Afrikaanse staatshoofden, opent de weg naar een vrijhandelszone die 1,2 miljard mensen zou kunnen omvatten. Er werd een akkoord bereikt dat betrekking heeft op zowel goederen als diensten. AfCFTA moet uiteindelijk uitmonden in een douane-unie met vrij verkeer van kapitaal en zakenreizigers. Dit zou dan ook de inter-Afrikaanse handel ten goede komen.

Marokko – België

Export

In 2018 bedroeg de totale Vlaamse uitvoer naar Marokko € 869,53 miljoen, wat een stijging is van 13% in vergelijking met het jaar 2017. Dit resultaat levert Marokko de 43ste plaats op in de rangschikking van de totale uitvoer van goederen. De uitvoer naar Marokko neemt op korte termijn toe. Zo ligt de uitvoer in 2019, met beschikbare gegevens tot april, 5% hoger in vergelijking met dezelfde periode in 2018. 

Voor heel België bedroeg de uitvoer in 2018 naar Marokko € 953,09 miljoen. Dit was een stijging van 12% t.o.v. de uitvoer in 2017.

De belangrijkste Vlaamse exportproducten naar Marokko waren in 2018: koper(producten) (19,4%), machines en mechanica (10,1%), wegtransportmaterieel (9,4%), elektr(on)ische apparatuur en componenten (8,4%), kunststoffen (7,3%), minerale brandstoffen en aardolieproducten (6%), organische chemie (5,9%), farmaceutica (3,7%), ijzer en staal (2,5%), ijzer- en staalproducten (2,1%).

Een overzicht van de verschillende categorieën is weergegeven in figuur 1.

Figuur 1: Vlaamse export naar Marokko in 2018 (Bron: Flanders investment and trade http://www.flandersinvestmentandtrade.com/export/)

Import

In 2018 bedroeg de totale Vlaamse invoer uit Marokko € 288,99 miljoen, wat overeenkomt met een toename van 12% in vergelijking het jaar 2017. Marokko behaalt daarmee een 66e plaats in de ranking voor leveranciers van Vlaanderen, overeenstemmend met een voorziening van 0,091% van de totale Vlaamse invoer. 1,17% van de totale uitvoer van Marokko wordt door Vlaanderen geïmporteerd. Uit gegevens van 2019 t.e.m. april blijkt dat de invoer 29% hoger lag dan in dezelfde periode vorig jaar.

Voor heel België was de invoer in 2018 goed voor € 340 miljoen. Dit was eveneens een stijging t.o.v. 2017 en dit met 2,29%.

De belangrijkste Vlaamse invoerproducten uit Marokko waren in 2018:  anorganische chemie (36,9%), andere onedele metalen (7,8%), fruit (7,3%), kleding en accessoires (niet-breigoed) (6%), elektr(on)ische apparatuur en componenten (5,4%), meststoffen (3,6%), groente- en fruitbereidingen (3,5%), bouwmaterialen en toeslagstoffen, bouwglas (3,1%), levende dieren (2,7%) en ertsen (2,2%).

Een overzicht van de verschillende categorieën is weergegeven in figuur 2.

Figuur 2: Vlaamse import vanuit Marokko (Bron: Flanders investment and trade http://www.flandersinvestmentandtrade.com/export/ )

Kansrijke sectoren

Onderstaande sectoren zullen komende jaren een stijgend belang hebben in de Marokkaanse economie:

AfvalverwerkingHet huishoudelijk afval is een van de grootste milieuproblemen in Marokko en wordt geschat op 0,5% van het bbp. Jaarlijks produceren de inwoners 7 miljoen ton huishoudelijk afval, een aantal dat jaarlijks ongeveer met 1% toeneemt. Een herstructurering van de afvalverwerkingssector was dus noodzakelijk. Het wettelijk kader werd versterkt en nieuwe programma’s van afvalbeheer werden doorgevoerd.   Opportuniteiten in deze sector zijn vooral te vinden in de recyclage evenals de ophaling en de verwerking in landelijke gebieden. 

AutomobielindustrieMarokko is de tweede grootste autoproducent in Afrika met een marktaandeel van 35%. Met een aandeel van 22% is deze sector de belangrijkste exportsector. De afdelingen met het grootste belang zijn bekabeling en assemblage evenals de opkomende ecosystemen. Naast de toelevering van de bestaande fabrieken, dienen deze ecosystemen ook als sourcing markt voor het Middelandse Zeegebied. Door de groei van deze sector wordt verwacht buitenlandse actoren aan te trekken. 

Bouw en infrastructuurDeze sector is goed voor 6% van het Marokkaanse bbp en 9% van de Marokkaanse bevolking is hierin tewerkgesteld.  In 2014 wist deze sector zich terug te stabiliseren en werd er groei waargenomen. De vrijgemaakte budgetten worden vooral geïnvesteerd in wegen-, spoorweg-, haven- en luchthavenprojecten. Vele bouwprojecten zijn in ontwikkeling om in de toenemende vraag naar woningen en toeristische verblijfplaatsen te kunnen voorzien. 

Hernieuwbare energie – Door de groeiende economie en bevolking neemt ook de energieconsumptie van het land toe. Tegen 2020 wil het land een aandeel van 42% aan hernieuwbare energie behalen en deze trend verder door trekken. In de sector van hernieuwbare energie is Marokko zeker een van de meest mature landen. 

Transport en logistiek – Deze sector is goed voor 5% van het bbp van Marokko, is noodzakelijk voor de dynamiek van het land,  en ondersteunt de integratie van Marokko in de wereldeconomie. Het meest gebruikte medium in Marokko voor binnenlandse handel is wegtransport met respectievelijk 90%. Op vlak van buitenlandse handel wordt er vooral op de havens gerekend, 95% van de buitenlandse handel komt binnen of verlaat het land via de havens. Ook is er de laatste jaren enorm geïnvesteerd in het verder uitbreiden en inrichten van de havens en andere transportmiddelen. Door het gunstige ondernemingsklimaat, de politieke en economische  hervormingen evenals de vereenvoudigde administratieve procedures zijn de transport en logistieke sectors interessante geworden voor buitenlandse investeringen. Dit is ook mede te danken een de sterke strategische ligging van het land welke perfect kan dienen als logistieke hub.

Voeding – Dit is een strategische sector voor de Marokkaanse economie welke jaarlijks zo een groei van ca. 4% kent en goed is voor 19% van het bbp. De groei van de sector is te danken aan de groeiende middenklasse en de stijging van het aantal toeristen. Het land kent een sterke visserij- en landbouwindustrie. Wel zijn deze sterk afhankelijk van het weer en dus blijven ze voor een aanzienlijk deel afhankelijk van de invoer om zo in de voedingsbehoeften te kunnen voldoen.

Contact

Indien u interesse heeft in ons project of meer informatie wenst, dan kan u ons steeds bereiken via handelsmissie@inisol.com

Bronnen: FIT, Worldbank, Doing Business 2018, Atradius, OEC, export.gov, UNCTAD